હિમાચલ પ્રદેશના શિમલા નજીક થયેલા ભૂસ્ખલન મામલે હવે મોટો વળાંક આવ્યો છે. National Highways Authority of India એટલે કે NHAIએ શરૂઆતમાં નુકસાનને ‘એક્ટ ઓફ ગોડ’ ગણાવી પોતાની જવાબદારી નકારી હતી, પરંતુ હવે આખરે સફરજનની વાડીના માલિકને ₹1.80 કરોડનું વળતર ચૂકવવા સંમતિ આપી છે.
આ સમગ્ર મામલો શિમલાના ઢલ્લી વિસ્તાર પાસે થયેલા ભૂસ્ખલન સાથે જોડાયેલો છે, જેમાં ખેડૂત નરેન્દ્ર સિંહ રાઠોડની જમીન અને સેંકડો સફરજનના વૃક્ષોને ભારે નુકસાન થયું હતું.
શું હતો સમગ્ર વિવાદ?
મે 2025 દરમિયાન ભારે વરસાદ વચ્ચે NHAIના ફોર-લેન હાઈવે પ્રોજેક્ટને કારણે ભૂસ્ખલન સર્જાયું હોવાનો આરોપ ખેડૂતે લગાવ્યો હતો. આ દુર્ઘટનામાં આશરે 440 જેટલા સફરજનના વૃક્ષો અને લગભગ 1.5 વીઘા જમીનને ગંભીર નુકસાન પહોંચ્યું હતું.
ખેડૂતે વળતર માટે National Green Tribunal માં અરજી કરી હતી. જોકે, NHAIએ પોતાના એફિડેવિટમાં દાવો કર્યો કે આ ઘટના કુદરતી આફત એટલે કે ‘Act of God’ હતી અને તેમાં તેમની કોઈ બેદરકારી નહોતી.
NHAIએ અંતે કેમ બદલી પોતાની સ્થિતિ?
પબ્લિક વર્ક્સ ડિપાર્ટમેન્ટ અને બાગાયત વિભાગ દ્વારા થયેલા મૂલ્યાંકન બાદ મામલો ગંભીર બન્યો હતો. સત્તાવાર રિપોર્ટમાં મોટાપાયે નુકસાનની પુષ્ટિ થયા બાદ NHAIએ આખરે ખેડૂતને વળતર આપવા તૈયારી દર્શાવી.
ખેડૂત નરેન્દ્ર સિંહ રાઠોડે જણાવ્યું કે NHAI તરફથી ₹1.80 કરોડ વળતર ચૂકવવાની ખાતરી મળતા તેમણે NGTમાં દાખલ કેસ પાછો ખેંચી લીધો છે.
440 સફરજનના વૃક્ષોને નુકસાન
બાગાયત વિભાગના અંદાજ મુજબ લગભગ ₹40 લાખનું નુકસાન માત્ર સફરજનના વૃક્ષોને થયું હતું. જ્યારે NHAIએ શરૂઆતમાં દાવો કર્યો હતો કે માત્ર 40 વૃક્ષોને અસર પહોંચી હતી.
આંકડાઓમાં આટલો મોટો તફાવત સામે આવતા મામલો વધુ ચર્ચામાં આવ્યો હતો.
ખેડૂતનો કટાક્ષ: “કુદરતનો પ્રકોપ ત્યારે જ કેમ?”
ખેડૂત નરેન્દ્ર સિંહ રાઠોડે NHAI પર નિશાન સાધતા કહ્યું કે તેમનો પરિવાર પેઢીઓથી ત્યાં ખેતી કરે છે, પરંતુ સમસ્યાઓ ત્યારે જ શરૂ થઈ જ્યારે પહાડોને 90 ડિગ્રીના ખૂણે કાપીને હાઈવે અને ટનલનું કામ શરૂ થયું.
તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો કે જો આ માત્ર કુદરતી આફત હતી, તો આવી ઘટના પહેલા ક્યારેય કેમ બની નહોતી?
ભારે વરસાદનો પણ ઉલ્લેખ
India Meteorological Department ના અહેવાલ મુજબ મે 2025 દરમિયાન શિમલામાં સામાન્ય કરતાં ઘણો વધુ વરસાદ નોંધાયો હતો. સામાન્ય 69.8 મિ.મી. સામે આશરે 104.5 મિ.મી. વરસાદ પડ્યો હતો.
NHAIએ શરૂઆતમાં આ જ આંકડાઓનો આધાર લઈને ભૂસ્ખલનને અસાધારણ કુદરતી ઘટના ગણાવી હતી, પરંતુ હવે આખરે ખેડૂતને વળતર ચૂકવવા માટે તૈયાર થઈ ગયું છે.