ટ્રમ્પની મધ્યસ્થીથી મિડલ ઈસ્ટમાં શાંતિની આશા! ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચે ઐતિહાસિક ડીલ નજીક

મિડલ ઈસ્ટમાં છેલ્લા ઘણા મહિનાથી ચાલી રહેલા તણાવ અને યુદ્ધ વચ્ચે હવે શાંતિની મોટી આશા જાગી છે. અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની મધ્યસ્થી બાદ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ શાંતિ સમજૂતી થવાની ચર્ચાઓ તેજ બની છે. અહેવાલો અનુસાર, બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલી વાતચીત હવે અંતિમ તબક્કે પહોંચી ગઈ છે.

શું છે સમગ્ર મામલો?

તાજેતરમાં પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા સંઘર્ષ અને હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર ઉભા થયેલા તણાવને કારણે વૈશ્વિક વેપાર અને તેલ બજાર પર મોટી અસર પડી હતી. આવી સ્થિતિમાં અમેરિકાએ ઈરાન સાથે શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ લાવવા માટે રાજદ્વારી પ્રયાસો તેજ કર્યા હતા.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર દાવો કર્યો કે અમેરિકા, ઈરાન અને કેટલાક મધ્ય પૂર્વના દેશો વચ્ચે ઐતિહાસિક સમજૂતી પર કામ ચાલી રહ્યું છે. આ ડીલ સફળ થાય તો સમગ્ર વિશ્વ માટે મોટી રાહત બની શકે છે.

સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ ફરી ખુલશે

આ સંભવિત સમજૂતીનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ છે. વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઓઇલ ટ્રેડ રૂટ્સમાંના એક એવા આ જળમાર્ગને ફરીથી આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માટે ખોલવાની તૈયારી ચાલી રહી છે.

સમજૂતી અનુસાર:

• ઈરાન હોર્મુઝ જળમાર્ગને વ્યાપારી જહાજો માટે ખુલ્લો કરશે
• અમેરિકા ઈરાન પર લાગેલા કેટલાક આર્થિક પ્રતિબંધો હટાવશે
• વૈશ્વિક ઓઇલ સપ્લાય ચેઇનને સ્થિર બનાવવાનો પ્રયાસ થશે

પાકિસ્તાન અને કતારની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા

આ શાંતિ પ્રક્રિયામાં પાકિસ્તાન અને કતારની ભૂમિકા પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. અહેવાલો મુજબ, પાકિસ્તાનના સૈન્ય નેતૃત્વ અને કતારી રાજદ્વારીઓએ તેહરાનમાં ઈરાની અધિકારીઓ સાથે અનેક રાઉન્ડની ચર્ચા કરી હતી.

આ ચર્ચાઓ દરમિયાન યુદ્ધવિરામ, વેપાર માર્ગો અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓ પર ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું.

આગામી 60 દિવસ રહેશે મહત્વપૂર્ણ

ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયે આ સમજૂતીને ‘ફ્રેમવર્ક એગ્રીમેન્ટ’ ગણાવી છે. હવે આગામી 30 થી 60 દિવસ દરમિયાન બંને દેશો અંતિમ શરતો પર ચર્ચા કરશે.

વિશ્વભરના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો આ ડીલ સફળ થાય તો:

• મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ ઘટી શકે
• વૈશ્વિક તેલના ભાવમાં સ્થિરતા આવી શકે
• આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારને મોટી રાહત મળી શકે
• અમેરિકા-ઈરાન સંબંધોમાં નવો અધ્યાય શરૂ થઈ શકે

માર્કો રુબિયો અને અન્ય નેતાઓની પ્રતિક્રિયા

અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી Marco Rubio એ પણ આશા વ્યક્ત કરી છે કે ટૂંક સમયમાં જ મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિપૂર્ણ વાતાવરણ ઉભું થશે. બીજી તરફ Donald Trump અને Benjamin Netanyahu વચ્ચે થયેલી ચર્ચાઓ બાદ આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને વધુ વેગ મળ્યો હોવાનું કહેવાય છે.