ભારતમાં એન્ટી ડમ્પિંગ ડયૂટી (Anti Dumping Duty) સંબંધિત ભલામણોનો સમયસર અમલ ન થવાને કારણે ઘરેલુ ઉદ્યોગોને ભારે આર્થિક નુકસાન થઈ રહ્યું હોવાનું સામે આવ્યું છે. રિપોર્ટ અનુસાર, જો બાકી રહેલી ભલામણો અમલમાં મૂકવામાં આવે તો દેશને દર વર્ષે લગભગ 3 અબજ ડોલર જેટલા ફોરેક્સની બચત થઈ શકે છે.
DGTR ની ભલામણો પર અમલ બાકી
ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ટ્રેડ રેમેડિઝ (DGTR) દ્વારા એન્ટી ડમ્પિંગ ડયૂટી લગાવવા માટે કરવામાં આવેલી 56 જેટલી ભલામણોનો હજુ સુધી અમલ કરવામાં આવ્યો નથી. જેના કારણે ઘરેલુ ઉદ્યોગોને દર વર્ષે અંદાજે ₹11,938 કરોડનું નુકસાન થઈ રહ્યું હોવાનું રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે.
DGTR સંબંધિત ઉદ્યોગોની ફરિયાદોના આધારે તપાસ કરીને નાણાં મંત્રાલયને રિપોર્ટ સોંપે છે. ત્યારબાદ નાણાં મંત્રાલય દ્વારા અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવે છે.
આયાતમાં ઘટાડો થતાં ફોરેક્સ બચત શક્ય
રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે જો આ ભલામણો અમલમાં મૂકવામાં આવે તો દેશની આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટી શકે છે. સ્થાનિક ઉદ્યોગો દેશની માંગ પૂરી કરી શકે તેવી સ્થિતિ ઉભી થઈ શકે છે.
તેના કારણે દર વર્ષે અંદાજે ₹28,540 કરોડ એટલે કે લગભગ 3 અબજ ડોલરના ફોરેક્સની બચત થવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
ભારતના ફોરેક્સ રિઝર્વમાં ઘટાડો
તાજેતરમાં ભારતનું ફોરેક્સ રિઝર્વ નોંધપાત્ર રીતે ઘટ્યું હોવાનું પણ ધ્યાનમાં આવ્યું છે. અગાઉ 728.49 અબજ ડોલરની વિક્રમી સપાટી પર રહેલું ફોરેક્સ રિઝર્વ હાલમાં ઘટીને લગભગ 688 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી ગયું છે.
આ સ્થિતિમાં આયાત ઘટાડીને સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવું વધુ મહત્વપૂર્ણ બની રહ્યું છે.
સસ્તા આયાતી માલથી સ્થાનિક ઉદ્યોગોને ફટકો
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સસ્તા આયાતી માલના વધતા પ્રવાહને કારણે દેશના સ્થાનિક ઉદ્યોગોને મોટું નુકસાન થઈ રહ્યું છે. જેના કારણે એન્ટી ડમ્પિંગ ડયૂટી માટે કરવામાં આવતી ભલામણોમાં પણ વધારો નોંધાયો છે.
2020 સુધી DGTR ની લગભગ 99 ટકા ભલામણોનો અમલ થતો હતો, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક સમયમાં તેમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
WTO માટે તૈયાર કરાયેલા રિપોર્ટમાં ખુલાસો
સેન્ટર ફોર ડોમેસ્ટિક ઈકોનોમી પોલિસી રિસર્ચ દ્વારા WTO અભ્યાસ માટે તૈયાર કરાયેલા રિપોર્ટમાં 21 જેટલા પ્રોડક્ટ્સનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
આ તમામ પ્રોડક્ટ્સ માટે DGTR દ્વારા એન્ટી ડમ્પિંગ ડયૂટીની ભલામણ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ હજુ સુધી અમલ બાકી હોવાનું જણાવાયું છે.
સાવચેતીપૂર્વક લેવાય છે નિર્ણય
રિપોર્ટમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ભારત સરકાર એન્ટી ડમ્પિંગ ડયૂટી લગાવવાનો નિર્ણય ખૂબ સાવચેતીપૂર્વક લે છે, જેથી આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર સંબંધો અને સ્થાનિક બજાર વચ્ચે સંતુલન જળવાઈ રહે.
આગામી સમયમાં નાણાં મંત્રાલય આ ભલામણો પર શું નિર્ણય લે છે તે દેશના વેપાર અને ઘરેલુ ઉદ્યોગો માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.