UPI Fraud Prevention: ₹80,000 થી વધુના UPI ફ્રોડથી બચો; અજાણી ‘કલેક્ટ રિક્વેસ્ટ’ અને QR કોડની ભૂલો ટાળો, સુરક્ષા માટે 5 સરળ અને અસરકારક ટિપ્સ.

યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ (UPI) એ ખરેખર ભારતીય નાગરિકો માટે નાણાકીય વ્યવહારને ક્રાંતિકારી બનાવી દીધો છે. આજે, એક સેકન્ડમાં નાણાં મોકલવા અને મેળવવાનું શક્ય બન્યું છે. જોકે, આ જ ઝડપ અને સરળતા સાયબર ઠગ્સ માટે એક નવી તક બની ગઈ છે.

આપણે ઘણીવાર માનીએ છીએ કે UPI ફ્રોડ કોઈ મોટી સિસ્ટમ હેકને કારણે થાય છે, પરંતુ સત્ય એ છે કે મોટાભાગનો UPI ફ્રોડ યુઝરની નાની બેદરકારીઓ અને ઉતાવળને કારણે થાય છે. આપણી આદત બની ગયેલી ‘ઝડપી ચૂકવણી’ની પ્રવૃત્તિ જ છેતરપિંડી કરનારાઓ માટે સૌથી મોટો રસ્તો ખોલી આપે છે.

તમારી ઉતાવળ જ છેતરપિંડીનું મૂળ

સાયબર ઠગ્સ આપણી આળસ અને ઉતાવળનો ફાયદો ઉઠાવે છે. અહીં મુખ્ય ભૂલો છે જે સામાન્ય રીતે યુઝર્સ કરે છે:

1. અજાણી ‘કલેક્ટ રિક્વેસ્ટ’ સ્વીકારવી: પૈસા મોકલવા માટે PIN ની જરૂર પડે છે, પરંતુ પૈસા મેળવવા માટે ક્યારેય PIN ની જરૂર પડતી નથી. જો કોઈ અજાણ્યો વ્યક્તિ તમને પૈસા ‘મોકલવા’ના નામે ‘કલેક્ટ રિક્વેસ્ટ’ મોકલે અને તમે PIN દાખલ કરો, તો તમારા ખાતામાંથી પૈસા કપાઈ જશે.

2. નકલી કસ્ટમર કેર: જ્યારે તમે ઓનલાઈન સર્ચ કરો છો, ત્યારે નકલી કસ્ટમર કેર નંબરો પર વિશ્વાસ કરવો. તેઓ ઘણીવાર સ્ક્રીન-શેરિંગ એપ્સ ડાઉનલોડ કરાવીને તમારો PIN જોઈ લે છે.

3. QR કોડની ઉતાવળ: ઉતાવળમાં QR કોડ સ્કેન કરી દેવો અને ચૂકવણી કરતા પહેલાં પ્રાપ્તકર્તાનું નામ અને રકમ ન તપાસવી.

‘Pay’ બટન દબાવતા પહેલાં 1 સેકન્ડ કેમ રોકાવું?

સુરક્ષા માટેનું સૌથી મોટું રહસ્ય એ છે કે, જ્યારે પણ તમે UPI પર ‘Pay’ અથવા ‘Send’ બટન દબાવો, ત્યારે માત્ર એક સેકન્ડનો વિલંબ કરો. આ એક સેકન્ડમાં નીચેના 3 પ્રશ્નો તમારી જાતને પૂછો:

1. રકમ અને પ્રાપ્તકર્તા: શું આ રકમ અને જેને હું મોકલી રહ્યો છું તેનું નામ બરાબર છે?

2. ઉદ્દેશ: શું આ પેમેન્ટ મેં જાતે શરૂ કર્યું છે, કે કોઈ મેસેજ કે કોલના દબાણ હેઠળ કરી રહ્યો છું?

3. PIN ની જરૂર: શું હું પૈસા મેળવી રહ્યો છું (જેમાં PIN ની જરૂર નથી) કે મોકલી રહ્યો છું (જેમાં PIN ની જરૂર છે)?

જો કોઈ તમને ઝડપથી કામ કરવાની ઉતાવળ કે દબાણ કરે, તો તરત જ સાવધ થઈ જાવ. દબાણ હંમેશા ફ્રોડની નિશાની છે.

 UPI ને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે 5 સરળ ટિપ્સ

UPI ને સુરક્ષિત રાખવા માટે વ્યવસ્થિત અભિગમ જરૂરી છે. આ નિયમોનું પાલન કરો:

સુરક્ષા ટિપ્સ	વિગતો
1. બેલેન્સ મર્યાદિત કરો	ખર્ચ અને બચત માટે અલગ-અલગ બેંક ખાતા રાખો. રોજના પેમેન્ટ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા ખાતામાં ઓછું બેલેન્સ રાખો.
2. PIN ને મજબૂત બનાવો	UPI એપ્લિકેશન માટે એક અલગ અને મજબૂત PIN નો ઉપયોગ કરો, જે તમારા ફોનના લોક કે અન્ય એપ્સના PIN થી અલગ હોય.
3. ટ્રાન્ઝેક્શન લિમિટ સેટ કરો	તમારી બેંક એપમાં દૈનિક ટ્રાન્ઝેક્શનની મહત્તમ મર્યાદા સેટ કરો, જેથી મોટા નુકસાનનું જોખમ ઘટે.
4. સ્ક્રીન-શેરિંગ ટાળો	કોઈ પણ અજાણી વ્યક્તિ અથવા કસ્ટમર કેરના નામે કહેનાર વ્યક્તિની વિનંતી પર ક્યારેય સ્ક્રીન-શેરિંગ એપ (TeamViewer, AnyDesk) ડાઉનલોડ ન કરો.
5. લિંક્સ અને OTP પર ધ્યાન	અજાણી લિંક્સ કે QR કોડ પર ક્લિક ન કરો. તમારો OTP કે PIN કોઈને પણ ન જણાવો.

યાદ રાખો, ડિજિટલ સુરક્ષા તમારી પોતાની સાવધાની પર આધારિત છે. થોડીક સતર્કતા તમને મોટા નુકસાનથી બચાવી શકે છે.

શું તમે જાણવા માંગો છો કે જો UPI ફ્રોડ થાય તો તરત જ કયા 3 પગલાં લેવા જોઈએ?