P Chidambaram On G-RAM-G Bill: મનરેગાનું નામ બદલવા પર પી. ચિદમ્બરમ ભડક્યા; ‘ગાંધીજીનું નામ ભૂંસી નાખવાનું આ ષડયંત્ર છે’.

ભારતીય રાજનીતિમાં હાલમાં એક નવું બિલ ‘વિકસિત ભારત, જી-રામ-જી (G-RAM-G) બિલ, 2025’ કેન્દ્ર સ્થાને છે. આ બિલ દ્વારા મોદી સરકાર ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી યોજના (MGNREGA) ના માળખા અને તેના નામમાં ફેરફાર કરવા જઈ રહી છે. આ પ્રસ્તાવ સામે આવતા જ કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અને પૂર્વ નાણામંત્રી P Chidambaram એ સરકાર પર તીખા પ્રહારો કર્યા છે.

ચિદમ્બરમે આ પગલાને માત્ર વહીવટી ફેરફાર નહીં, પરંતુ દેશની સ્મૃતિમાંથી મહાત્મા ગાંધીના વારસાને ભૂંસી નાખવાનું પદ્ધતિસરનું ષડયંત્ર ગણાવ્યું છે.

“ગાંધીજીની બીજી હત્યા”: P Chidambaram ના સળગતા સવાલો

પી. ચિદમ્બરમે ખાનગી ટેલિવિઝન ચેનલને આપેલી મુલાકાતમાં સરકારની દાનત પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે:

• નામ બદલવા સામે વાંધો: ચિદમ્બરમે આક્ષેપ કર્યો છે કે, “મનરેગા (MGNREGA) એ વિશ્વની સૌથી મોટી રોજગાર યોજના છે જેની સાથે મહાત્મા ગાંધીનું નામ જોડાયેલું છે. આ નામ હટાવીને ‘જી-રામ-જી’ (G-RAM-G) કરવું એ રાષ્ટ્રપિતાની બીજી વખત હત્યા કરવા સમાન છે.”

• ઈતિહાસ ભૂંસવાનો પ્રયાસ: તેમના મતે, જવાહરલાલ નેહરુ બાદ હવે સરકાર મહાત્મા ગાંધીને નિશાન બનાવી રહી છે. સરકાર ઈચ્છે છે કે નવી પેઢી ગાંધીજીના આદર્શો અને ગ્રામીણ ઉત્થાનના તેમના કાર્યોને ભૂલી જાય.

• કાયદાકીય ગેરંટી પર ખતરો: P Chidambaram એ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે નામ બદલવાની આડમાં સરકાર યોજનાની મૂળ ભાવના અને કાયદાકીય ગેરંટીને નબળી પાડી રહી છે.

શું છે ‘વિકસિત ભારત, જી-રામ-જી (G-RAM-G) બિલ’?

સરકાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા આ બિલમાં મુખ્યત્વે નીચેની જોગવાઈઓ છે:

1. રોજગારના દિવસોમાં વધારો: સરકારે પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે કે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં કામની ગેરંટી 100 દિવસથી વધારીને 125 દિવસ કરવામાં આવશે.

2. માળખાકીય ફેરફાર: બિલમાં ગ્રામીણ વિકાસ (Gramin Development), ખેતી (Agriculture) અને આધુનિકીકરણ (Modernization) ના સમન્વય પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે, જેને ‘જી-રામ-જી’ (G-RAM-G) મોડેલ કહેવામાં આવ્યું છે.

3. રાજ્યોની ભૂમિકા: કોંગ્રેસ સાંસદ સપ્તગિરી શંકર ઉલકાએ આક્ષેપ કર્યો છે કે આ બિલથી રાજ્યોના અધિકારો અને કેન્દ્રની જવાબદારીમાં મોટો ફેરફાર થશે, જે ગરીબોના હિતમાં નથી.

ભાજપનો પલટવાર: “આ તો રામરાજ્યનું પગલું છે”

વિપક્ષના વિરોધ સામે ભાજપે લોકસભામાં મજબૂત બચાવ કર્યો છે. શાસક પક્ષના નેતાઓએ દલીલ કરી છે કે:

• ગાંધીજીનું સપનું: ભાજપ મુજબ, આ બિલ મહાત્મા ગાંધીના ગ્રામીણ વિકાસના સપનાઓને વધુ આધુનિક રીતે સાકાર કરવા માટે છે.

• રામરાજ્યની કલ્પના: સરકારનું કહેવું છે કે ‘જી-રામ-જી’ (G-RAM-G) બિલ દેશમાં ‘રામરાજ્ય’ લાવવા તરફનું એક ક્રાંતિકારી પગલું છે, જેમાં દરેકને પૂરતી તક અને સન્માનજનક વેતન મળશે.

માત્ર નામનો બદલાવ કે વિચારધારાની લડાઈ?

P Chidambaram અને કોંગ્રેસ આ મુદ્દાને ‘વિચારધારાની લડાઈ’ તરીકે જોઈ રહ્યા છે. વિપક્ષની માંગ છે કે આ બિલને ‘સ્થાયી સમિતિ’ (Standing Committee) પાસે મોકલવામાં આવે જેથી તેના દૂરગામી પરિણામોની ચર્ચા થઈ શકે.

મનરેગા જેવી યોજના, જે લાખો ગરીબ પરિવારો માટે આજીવિકાનું સાધન છે, તેના નામ અને સ્વભાવમાં ફેરફાર આવનારા દિવસોમાં ભારતીય રાજનીતિમાં વધુ ગરમાવો લાવશે તે નક્કી છે. ચિદમ્બરમના આ આકરા પ્રહાર બાદ હવે જોવાનું એ રહેશે કે સરકાર વિપક્ષની વાંધા અરજીઓ પર કેવો પ્રતિસાદ આપે છે.