નવી દિલ્હી: ડિજિટલ યુગમાં બેંકિંગ અને વ્યવહારો સરળ બન્યા છે, પરંતુ તેની સાથે સાયબર ગુનેગારોની જાળ પણ વધુ મજબૂત બની છે. કેન્દ્ર સરકારના ઇન્ડિયન સાયબર ક્રાઈમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C) દ્વારા તાજેતરમાં એક Cyber Crime Security Alert જારી કરવામાં આવ્યું છે. આ એલર્ટમાં કેટલીક લોકપ્રિય મોબાઈલ એપ્સને લઈને ગંભીર ચેતવણી આપવામાં આવી છે, જે ક્ષણભરમાં તમારું વર્ષોની મહેનતનું બેંક બેલેન્સ સાફ કરી શકે છે.
કઈ 3 એપ્સ બની રહી છે જોખમી?
સરકારી એડવાઈઝરી મુજબ, સ્કેમર્સ અત્યારે રિમોટ એક્સેસ અને સ્ક્રીન શેરિંગ એપ્સનો દુરુપયોગ કરી રહ્યા છે. મુખ્યત્વે નીચેની ત્રણ એપ્સ અંગે સાવચેત રહેવા જણાવાયું છે:
-
AnyDesk
-
TeamViewer
-
QuickSupport
જોકે આ એપ્સ મૂળભૂત રીતે ટેકનિકલ સપોર્ટ અને ઓફિસ કામ માટે બનાવવામાં આવી છે, પરંતુ સાયબર ઠગ તેનો ઉપયોગ તમારા ફોનનો ‘રિમોટ કંટ્રોલ’ મેળવવા માટે કરી રહ્યા છે.
સ્કેમર્સની મોડસ ઓપરેન્ડી: તમે કેવી રીતે છેતરાઈ શકો?
Cyber Crime Security Alert મુજબ, સાયબર ગુનેગારો ખૂબ જ ચતુરાઈથી કામ કરે છે:
-
ફેક કસ્ટમર કેર કોલ: સ્કેમર્સ બેંક અધિકારી, વીજળી વિભાગના કર્મચારી કે ઈ-કોમર્સ એજન્ટ બનીને કોલ કરે છે.
-
ડર પેદા કરવો: તેઓ કહેશે કે તમારું KYC પેન્ડિંગ છે અથવા તમારું એકાઉન્ટ બ્લોક થઈ જશે.
-
એપ ઇન્સ્ટોલેશન: સમસ્યા ઉકેલવાના બહાને તેઓ તમને AnyDesk જેવી એપ ડાઉનલોડ કરવા કહે છે.
-
રીઅલ-ટાઇમ એક્સેસ: એકવાર તમે એપમાં કોડ શેર કરી એક્સેસ આપો, એટલે સ્કેમર તમારા ફોનની સ્ક્રીન લાઈવ જોઈ શકે છે. તે તમારા OTP અને બેંકિંગ પાસવર્ડ જોઈને તુરંત ટ્રાન્ઝેક્શન કરી નાખે છે.
તમારી સુરક્ષા માટે આટલું ખાસ કરો
તમારા લોહી-પરસેવાની કમાણી બચાવવા માટે આ બાબતોનું પાલન કરો:
-
એપ્સ ડિલીટ કરો: જો તમે આ એપ્સનો ઉપયોગ ન કરતા હોવ તો તેને ફોનમાંથી તુરંત હટાવી દો.
-
OTP શેર ન કરો: બેંક ક્યારેય તમારી પાસે OTP કે પિન માંગતી નથી.
-
અજાણી લિંક ટાળો: અજાણ્યા નંબર પરથી આવતી લિંક પર ક્લિક કરી કોઈ પણ એપ ડાઉનલોડ ન કરો.
-
એક્સેસ કોડ: કોઈ પણ અજાણી વ્યક્તિ સાથે સ્ક્રીન શેરિંગ કોડ ક્યારેય શેર ન કરો.
પૃષ્ઠભૂમિ અને સંદર્ભ
ભારતમાં વધતા ઓનલાઈન બેંકિંગ ફ્રોડને રોકવા માટે ગૃહ મંત્રાલય હેઠળની સંસ્થા I4C સતત મોનિટરિંગ કરી રહી છે. ૨૨ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ ના રોજ જારી કરાયેલ આ એલર્ટ ખાસ કરીને એવા લોકો માટે છે જેઓ ટેકનિકલ બાબતોથી ઓછા વાકેફ છે. સાયબર ગુનેગારો હવે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો ઉપયોગ કરીને પણ વોઈસ ક્લોનિંગ દ્વારા છેતરામણી કરી રહ્યા છે.