આજના સમયમાં 10 મિનિટમાં સામાન ઘરે પહોંચાડતી Blinkit જેવી એપ્સ આપણા જીવનનો ભાગ બની ગઈ છે. પરંતુ આ ‘સુપરફાસ્ટ’ ડિલિવરી પાછળ કામ કરતા ડિલિવરી એજન્ટોની અસલી સ્થિતિ શું છે? તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા એક વીડિયોએ કોર્પોરેટ પેઆઉટ અને કામદારોના શોષણ પર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
સોશિયલ મીડિયા પર એક Blinkit ડિલિવરી એજન્ટનો વીડિયો ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યો છે. આ વીડિયોમાં યુવક પોતાની આખા દિવસની મહેનતનો હિસાબ બતાવી રહ્યો છે, જે જોઈને કોઈ પણ સ્તબ્ધ થઈ જાય.
-
કામના કલાકો: સતત 15 કલાક.
-
ઓર્ડર્સની સંખ્યા: કુલ 28 ઓર્ડર ડિલિવર કર્યા.
-
કુલ કમાણી: માત્ર ₹763.
આ રકમમાંથી જો પેટ્રોલ અને મેન્ટેનન્સનો ખર્ચ કાઢવામાં આવે, તો એજન્ટ પાસે માંડ થોડા રૂપિયા બચે છે. આ વીડિયોએ ‘ઝડપી ડિલિવરી’ના ક્રેઝ પાછળ છુપાયેલી કડવી વાસ્તવિકતા ઉજાગર કરી છે.
સોશિયલ મીડિયા પર ઉઠ્યો વિરોધનો સૂર
વીડિયો વાયરલ થતા જ લોકોએ Blinkit અને તેના જેવી અન્ય ક્વિક-કોમર્સ કંપનીઓની ટીકા કરવાનું શરૂ કર્યું છે. નેટિઝન્સનું કહેવું છે કે:
-
અમાનવીય પેઆઉટ: 15 કલાક કામ કર્યા પછી ₹800 પણ ન મળવા એ મજૂરીના કાયદાનું અપમાન છે.
-
ગીગ વર્કર્સની સુરક્ષા: ડિલિવરી પાર્ટનર્સને કોઈ વીમો કે નિશ્ચિત પગાર મળતો નથી, તેઓ માત્ર ઓર્ડર દીઠ કમિશન પર નિર્ભર છે.
-
કોર્પોરેટ નફો વિ. વર્કરની સ્થિતિ: કંપનીઓ પોતાની વેલ્યુએશન વધારી રહી છે, પરંતુ જમીન પર કામ કરનારા લોકો ગરીબીમાં જીવી રહ્યા છે.
Blinkit અને ‘ગીગ ઇકોનોમી’નો પડકાર
ભારતમાં ગીગ ઇકોનોમી (Gig Economy) ઝડપથી વધી રહી છે, જેમાં લાખો યુવાનો ઝોમેટો, સ્વિગી અને બ્લિંકિટ જેવી કંપનીઓમાં કામ કરે છે. જોકે, આ ક્ષેત્રમાં કામના કલાકો નક્કી નથી અને સામાજિક સુરક્ષાનો અભાવ છે. બ્લિંકિટના ડિલિવરી બોયનો આ કિસ્સો પહેલીવાર નથી, અગાઉ પણ દિલ્હી અને મુંબઈ જેવા શહેરોમાં પેઆઉટ સ્ટ્રક્ચરના વિરોધમાં હડતાલ પડી ચૂકી છે.
પૃષ્ઠભૂમિ અને સંદર્ભ
Blinkit (અગાઉનું ગ્રોફર્સ) હવે ઝોમેટોની માલિકીની કંપની છે. ક્વિક કોમર્સમાં વધતી સ્પર્ધાને કારણે કંપનીઓ ડિલિવરી ટાઈમ ઘટાડવા અને નફો વધારવા માટે ડિલિવરી ચાર્જ અને પાર્ટનર પેઆઉટમાં સતત ફેરફાર કરતી રહે છે. ડિસેમ્બર 2025 માં આ વીડિયોએ ફરી એકવાર કામદારોના હિત માટે કડક કાયદાની માંગને તેજ કરી છે.
સત્તાવાર સ્ત્રોતો
-
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ (X/Twitter) પર વાયરલ થયેલી ડિલિવરી એજન્ટની ક્લિપ.
-
લેબર યુનિયન અને ગીગ વર્કર્સ એસોસિએશનના અહેવાલો.
-
કંપનીના પેઆઉટ પોલિસી ડોક્યુમેન્ટ્સ (વિવિધ ન્યૂઝ રિપોર્ટ્સ મુજબ).